Το να διασκεδάζει κανείς δεν σημαίνει παρά την ικανοποίηση του να καταναλώνει... (Έριχ Φρομ)

12 Μάρτίου 2025

Φιλοσοφία - Ψυχολογία

Έριχ Φρομ

Αποσπάσματα από το βιβλίο "Η τέχνη της αγάπης"

Ο σύγχρονος άνθρωπος έχει αποξενωθεί από τον ίδιο του τον εαυτό, από το συνάνθρωπο του και από τη φύση του…

Κι ενώ ο καθένας πασχίζει να μείνει όσο πιο κοντά στους άλλους είναι δυνατόν, όλοι παραμένουν ολοκληρωτικά μόνοι, διαποτισμένοι από ένα βαθύ αίσθημα ανασφάλειας, άγχους και ενοχής που πάντοτε προκύπτει όταν ο άνθρωπος δεν κατορθώνει να ξεπεράσει τη μοναξιά του. Ο πολιτισμός μας προσφέρει πολλά καταπραϋντικά τα οποία βοηθούν τους ανθρώπους να αγνοούν συνειδητά τη μοναξιά τους: πρώτα από όλα, την αυστηρή ρουτίνα της γραφειοκρατικής, μηχανικής εργασίας η οποία κάνει τους ανθρώπους να μην έχουν πια επίγνωση των πιο ουσιαστικών ανθρώπινων επιθυμιών τους, να λησμονούν τον πόθο τους για υπέρβαση και ενότητα. Στο βαθμό που η εργασιακή ρουτίνα δεν επαρκεί από μόνη της για να το κάνει αυτό, ο άνθρωπος εθελοτυφλεί απέναντι στην υποσυνείδητη απελπισία του καταφεύγοντας στη ρουτίνα της ψυχαγωγίας, στην παθητική κατανάλωση ήχων και θεαμάτων, σε αυτό έρχεται να προστεθεί η ικανοποίηση του να αγοράζει συνεχώς καινούργια πράγματα τα οποία πολύ σύντομα βαριέται.

Είναι γεγονός πως ο σύγχρονος άνθρωπος βρίσκεται πολύ κοντά στην εικόνα που περιγράφει ο Άλντους Χάξλεϋ στο βιβλίο του, Ο θαυμαστός καινούργιος κόσμος: καλοθρεμμένος, καλοντυμένος, ικανοποιημένος σεξουαλικά, κι όμως έχοντας χάσει κάθε άλλη επαφή με τους συνανθρώπους του εκτός από την πιο επιφανειακή, και καθοδηγούμενος από τα συνθήματα που τόσο περιεκτικά διατύπωσε ο Χάξλεϋ όπως: "όταν το άτομο νιώθει, η κοινωνία μπλοκάρει", ή "ποτέ μην αναβάλλεις για αύριο τη διασκέδαση που μπορείς να έχεις σήμερα".

Η ευτυχία του ανθρώπου συνίσταται σήμερα στο να "διασκεδάζει". Και το να διασκεδάζει κανείς δεν σημαίνει παρά την ικανοποίηση του να καταναλώνει και να "κάνει δικά του" διάφορα εμπορεύματα, θεάματα, φαγητά, ποτά, τσιγάρα, ανθρώπους, διαλέξεις, βιβλία, κινηματογραφικές ταινίες - όλα αυτά καταναλώνονται και καταβροχθίζονται. Ο κόσμος είναι ένα μεγάλο αντικείμενο για την όρεξη μας, ένα τεράστιο μήλο, ένα τεράστιο μπουκάλι ένα τεράστιο στήθος. και εμείς απομυζούμε, πάντοτε κάτι προσμένουμε, πάντοτε ελπίζουμε και πάντοτε στο τέλος απογοητευόμαστε…

12 Μάρτίου 2025

Επόμενο Κείμενο

Ο κόσμος ανάποδα - Αποσπάσματα

Τα κράτη δεν ασχολούνται πλέον με την διοίκηση και αφοσιώνονται στην αστυνόμευση. Οι πρόεδροι μετατρέπονται σε διαχειριστές ξένων εταιριών. Οι Υπουργοί Οικονομικών είναι καλοί διερμηνείς. Οι βιομήχανοι μετατρέπονται σε εισαγωγείς. Οι πολλοί εξαρτώνται ολοένα περισσότερο από τα περισσεύματα…

18 Φεβρουαρίου 2025

Διάφορα Κείμενα

ΣΥΡΙΖΑ - Mail Βαρουφάκη

Στις εκλογές του περασμένου μήνα, ο ΣΥΡΙΖΑ έλαβε εντολή από τον ελληνικό λαό να ακυρώσει τα καταστροφικά οικονομικά μέτρα που έλαβαν οι προηγούμενες κυβερνήσεις. Με την υπογραφή της κατάπτυστης συμφωνίας στο EWG, όχι μόνο δεσμεύτηκε οτι δεν θα τα ακυρώσει, αλλά ετοιμάζει καινούρια. Αυτά μπορούν να συνοψιστούν ως εξής: - Φοροεπιδρομή. Η φορολογική πολιτική των τελευταίων ετών, την οποία ο ΣΥΡΙΖΑ ως αντιπολίτευση δεν σταματούσε να καταγγέλει ως άδικη, παράνομη, αντισυνταγματική και εν γένει…

24 Φεβρουαρίου 2015

Αττική οδός .Ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα όλων των εποχών

«Αττική Οδός. Οι τελικές πληρωμές ήταν 1.200.000.000 ευρώ. Το 92% του ποσού είναι κρατική χρηματοδότηση, άμεση ή έμμεση και από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Ο "εκλεκτός" επιχειρηματικός όμιλος συνέβαλε με 8%. Όχι με δικά του λεφτά. Με δάνειο, με κρατική εγγύηση κιόλας. Τι συμβαίνει σήμερα; Η σύμβαση, που ψηφίστηκε από τη Βουλή, λέει ότι είναι 2,8 ευρώ το κάθε αυτοκίνητο για τριάντα τρία χρόνια. Η απόσβεση της δαπάνης, που ήταν 1.200.000.000 ευρώ, έγινε σε δύο χρόνια. Τι κάνουν οι "εκλεκτοί"…

15 Δεκεμβρίου 2012