Κείμενα

Η Εργασία, η ανεργία και η Ευθύνη του Ανθρώπου.

Δευτέρα, 10 Ιουνίου 2013

Οικονομικά - Οικονομική Κρίση

resized

«26% έφτασε η ανεργία». «Στο 27% σκαρφάλωσε η ανεργία τον τελευταίο μήνα». «Στο 35% θα φτάσει στο τέλος του χρόνου σύμφωνα με μελέτες των αρμόδιων (και μη) αναλυτών». «Στο 70% η ανεργία των νέων». Στοιχεία όπως τα παραπάνω τα ακούμε καθημερινά, έχουν στοιχειώσει την καθημερινότητα, αλλά το σπουδαιότερο είναι ότι καθορίζουν αρνητικά και με μεγάλη σφοδρότητα τις ζωές όλων μας. Βέβαια, θα μπορούσαμε να προσθέσουμε στους «αριθμούς» τους ελ. επαγγελματίες που δεν έχουν τζίρο, τους αμοιβόμενους με μπλοκάκι που έχουν χρόνια να δουν κάποια σύμβαση έργου, αυτούς που δεν είναι καταγεγραμμένοι άνεργοι, αυτούς που κάνουν 1-2 μεροκάματα το μήνα και το «σύστημα» τους θεωρεί ωραιότατα εργαζόμενους μαζί μʼ αυτούς που εργάζονται με μερική απασχόληση για 200? μηνιαίως, όπως και αυτούς τους εν δυνάμει ανέργους που εργάζονται μεν αλλά είναι απλήρωτοι για πολλούς μήνες έως ότου ο εργοδότης αποφασίσει «να το κλείσει». Δε θα μου έκανε έκπληξη λοιπόν αν μου λέγαν ότι η ανεργία δεν είναι 27% αλλά 57%.

Ένα ερώτημα που τίθεται, και έρχεται σε αντίφαση με τη φύση της ανθρώπινης εργασίας ως προσφοράς στο κοινωνικό σύνολο, είναι το γιατί δεν υπάρχουν ελλείψεις αγαθών και υπηρεσιών στην αγορά. Διότι η απλοϊκή σκέψη λέει: Όταν οι μισοί δεν εργάζονται, θα λείψουν οι υπηρεσίες τους από το κοινωνικό σύνολο. Απεναντίας όμως κάτι τέτοιο δεν ισχύει και τα ράφια είναι γεμάτα προϊόντα! Και του πουλιού το γάλα βρίσκεις! Φυσικά την απάντηση την έχουν όλοι ήδη έτοιμη: «Κάτι μας είπες τώρα! Αφού είναι όλα εισαγόμενα!» Και ρωτάω: Τον Ιανουάριο του 2010 που είχαμε μόλις 11%, ήταν όλα ελληνικά? Η απάντηση που μπορώ να σκεφτώ είναι είτε πως αυτοί που εργάζονταν πριν 3 χρόνια, δεν εργάζονταν πραγματικά – κορόιδευαν - δηλαδή παριστάναν πως εργάζονταν, οπότε πάλι υπήρχε η ανάγκη εισαγωγών, είτε δεν ασχολούνταν με κάτι χρήσιμο, οπότε η ανεργία τους δεν φέρνει αλλαγές στην κάλυψη των ανθρωπίνων αναγκών. Εργάζονταν και αμοίβονταν δηλαδή χωρίς σοβαρό αποτέλεσμα? Αυτή η σκέψη βέβαια συνεπιφέρει την πλήρη απαξίωση του «παραγωγικού ιδιωτικού τομέα που μόνος επλήγη από την κρίση ενώ έμεινε αλώβητος ο παρασιτικός δημόσιος τομέας», μια φράση που την ακούμε από το πρωί ως το βράδυ από την τηλεόραση και την παπαγαλίζει η πλειοψηφία των συνανθρώπων μας. Όμως αυτό είναι μια άλλη ιστορία.
Δεδομένων των παραπάνω, γεννιέται δεύτερο ερώτημα: «Σε ποιές χρήσιμες εργασίες θα μπορούσαν να απασχοληθούν οι άνεργοι ώστε τα παραγόμενα αγαθά και υπηρεσίες να διατεθούν στην αγορά της Ελλάδας και του εξωτερικού?» Εδώ αξίζει να ληφθεί υπόψη πως η διεθνής παγκοσμιοποιημένη οικονομία βρίσκεται ήδη σε γενικευμένη ύφεση, η Γερμανία πασχίζει να κρατηθεί «στο μηδέν» μεταξύ ύφεσης και ανάπτυξης, ενώ το «πλανητικό εργοστάσιο», η Κίνα, παρουσιάζει εξασθένιση των ρυθμών ανάπτυξης που σημαίνει ότι τα προϊόντα της «δε φεύγουν όπως παλιά». Έχουμε λοιπόν μια Ελλάδα όπου η οικονομία βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση, οι μισοί είναι άνεργοι και από γύρω έχουμε παραγωγικούς κολοσσούς που πασχίζουν να βάλουν τα προϊόντα τους στα ελληνικά ράφια με κάθε μέσο. Πιστεύει κάποιος πως θα έρθει αύριο μια «επιχείρηση», από αυτές τις πολυεθνικές που εκθειάζει η κυβέρνηση να «επενδύσει», για να του δώσει δουλειά? Γιατί να το κάνει? Αλλά πάλι, αυτό είναι το βασικό ερώτημα? Το βασικό ερώτημα κατά την άποψή μου είναι το εξής: «Άνεργε, ελ. επαγγελματία, εργάτη! Θέλεις πραγματικά να εργαστείς ή όχι? Θέλεις να (ξανα)νιώσεις τη χαρά της προσφοράς στο κοινωνικό σύνολο που παρέχει η αξιοπρεπής εργασία?» (Ένα συναίσθημα που μόνο τα ανθρώπινα όντα μπορούν να βιώσουν επειδή είναι τα μόνα που έχουν τη δυνατότητα να εργάζονται και να βελτιώνουν τη ζωή τους στο πέρασμα των χρόνων.) «Ή μήπως θέλεις να περιμένεις μήπως έρθει κάποιος να σε πάρει να του δουλέψεις για την αμοιβή που αυτός θα έχει αποφασίσει πως τον βολεύει και που φυσικά ενδέχεται να αργήσει πολύ ή να μην έρθει ποτέ?»
Αν η ελληνική κοινωνία αποφασίσει ότι θέλει να εργάζονται τα μέλη της και οι μέλλουσες γενιές της και μάλιστα αξιοπρεπώς, θα πρέπει να καταλάβει πως αυτό είναι απόλυτα εφικτό, αλλά προϋποθέτει δυο βασικές παραμέτρους:

Η πρώτη είναι ότι πρέπει να παράγει αγαθά και υπηρεσίες για τα μέλη της επειδή ακριβώς είναι μια κοινωνία ανθρώπων που τους ενώνουν κάποιοι δεσμοί και κοινές ανάγκες. Συνεπώς πρέπει να βρει τρόπο να βγάλει από τη ζωή της τα μη αναγκαία εισαγόμενα αγαθά που της πασάρουν οι μεγαλέμποροι ως «αναγκαία» και να δώσει την εκπαίδευση στα μέλη της να χαίρονται να τα παράγουν μόνα τους και να τα προσφέρουν στους γύρω τους. Να κάτσουν να ξανασκεφτούν αν έχουν γραφτεί για το συμφέρον τους οι οικονομικές θεωρίες των ωφελειών της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας που διδάσκονται με μανία στα πανεπιστήμια. Αν χρειαστεί, να τις αναθεωρήσουν. Ποιος ξέρει… Μπορεί να αναθεωρηθεί έτσι και η αξία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του ευρώ, των ελευθέρων αδασμολόγητων αγορών, των χρηματαγορών κλπ. Όλα αυτά είναι ανθρώπινα δημιουργήματα, λειτουργούν εντός της ανθρώπινης κοινωνίας και την επηρεάζουν άμεσα, δεν είναι άκαμπτοι θεοί που πρέπει να θεωρούνται αναμφισβήτητοι.

Η δεύτερη, είναι ότι η πρόοδος της τεχνολογίας και η αύξηση της παραγωγικής ικανότητας που συνεπιφέρει, αποτελεί θηλιά στο λαιμό της ανθρωπότητας η οποία σφίγγει αναλογικά με την πρόοδο της τεχνολογίας από τη στιγμή που η επιπλέον παραγωγή προορίζεται για επιπλέον κέρδος κάποιων και όχι για κάλυψη ανθρωπίνων αναγκών. Αν, σε ένα απλοποιημένο παράδειγμα, χρειάζονταν παλιά 100 εργάτες για συγκεκριμένη παραγωγή, σήμερα μπορεί να χρειάζονται μόνο οι 10. Η σημερινή συνήθης πρακτική απαιτεί «πέταμα» των 90 εργατών που «περίσσεψαν», ενώ η Ανθρώπινη λογική υποδεικνύει μείωση του χρόνου εργασίας των 100 στο 1/10 με αντίστοιχη αύξηση του ελεύθερου χρόνου και της ποιότητας ζωής όλων. Εξάλλου γιʼαυτό βάζουμε τις μηχανές να δουλεύουν. Για να διευκολύνονται οι άνθρωποι! Αν παλιά υπήρχε ένας άνθρωπος με πιστοποιημένες γνώσεις γιατρού ή δασκάλου ανά χίλιους κατοίκους, σήμερα υπάρχουν δέκα ή εκατό. Άρα, θα έπρεπε να υπάρχει όφελος για τα μέλη της κοινωνίας και όχι άγχος και πίεση για το αν περισσεύουν κάποιοι.

Όλα τα παραπάνω, αποτελούν σκέψεις του συγγραφέα του άρθρου που αποσκοπούν στην κινητοποίηση της σκέψης και άλλων ώστε να βρεθούν λύσεις οι οποίες θα ήταν ενδεχομένως και αποτελεσματικότερες. Φυσικά θα υπάρχουν ενστάσεις. Πολλοί, μηχανικά θα σκεφτούν αμέσως πως φταίει το «μεγάλο διεφθαρμένο ελληνικό δημόσιο», οι καθηγητές, οι συνταξιούχοι, η τεμπελιά μας κλπ. Ας καθήσουμε όμως να σκεφτούμε πώς θέλουμε τη ζωή μας, πώς θέλουμε να είναι δομημένη η κοινωνία και ας το διεκδικήσουμε ενεργά και υπεύθυνα. Με δημόσιο? Χωρίς δημόσιο? Με κράτος? Χωρίς κράτος? Τι είδους κράτος? Θα βλέπουμε τους εκατοντάδες άλλους που διεκδικούν μια κακοπληρωμένη θέση εργασίας ως εχθρούς μας και ανταγωνιστές που θα τους πολεμήσουμε ή ως ομοιοπαθή ανθρώπινα όντα? Πρέπει να πάρουμε απόφαση αλλά και την ευθύνη της υλοποίησης και των αποτελεσμάτων της απόφασης. Η ελευθερία και η δημοκρατία προϋποθέτουν και την ευθύνη των αποφάσεων. Αυτοί που θεωρούμε ως εκπροσώπους «του συστήματος» έχουν λάβει τις αποφάσεις τους και δεν τις κρύβουν. Σα να τους ακούω πίσω από τις κλειστές πόρτες σε διαλόγους που θα τρόμαζαν και τον κύριο Όργουελ: «Κύριοι, δεν τους χρειαζόμαστε πλέον όλους αυτούς εκεί έξω. Ας κρατήσουμε λίγους και φοβισμένους να μας υπηρετούν πιστά και οι υπόλοιποι ας κάνουν ότι θέλουν. Δε μας νοιάζει βρε αδερφέ… Στο κάτω-κάτω, αν τους ενδιέφερε η ζωή τους, ας νοιάζονταν κι αυτοί λίγο για το χάλι τους».

Σχετικά Κείμενα

Friedrich Engels-Ο ουτοπικός σοσιαλισμός

Τετάρτη, 11 Ιουλίου 2012

Το 1802 δημοσιεύτηκαν τα «Γράμματα από τη Γενεύη» του Σεν Σιμόν, το 1808 εκδόθηκε το πρώτο μεγάλο έργο του Φουριέ, αν και οι βάσεις της θεωρίας του χρ…

Η απίστευτη χλιδή των πλουσιότερων ηγεμόνων του κόσμου

Τρίτη, 19 Ιανουαρίου 2016

Δύναμη, εξουσία και χρήμα που δεν τελειώνει: οι δισεκατομμυριούχοι βασιλιάδες του πλανήτη τα έχουν όλα σε αφθονία. Όταν μιλάμε για βασιλικές περιου…

Πρόσφατα

Απειλές κι όχι εξαγγελίες Μητσοτάκη από τη ΔΕΘ — του Λεωνίδα Βατικιώτη

Τρίτη, 15 Σεπτεμβρίου 2020

Ούτε καν τα συντηρητικά Μέσα δεν κατάφερε να πείσει ο πρωθυπουργός με την ομιλία του από την Θεσσαλονίκη στο πλαίσιο της Διεθνούς Έκθεσης, που την επο…

Άλλα Κείμενα

Περί αξιολόγησης εκπαιδευτικών

Παρασκευή, 15 Μάρτίου 2013

Μπροστά στο αίτημα για αξιολόγηση των εκπαιδευτικών τόσο από την κυβέρνηση αλλά κυρίως από την κοινωνία έχω να κάνω τις εξής παρατηρήσεις. Είμαι εκπαι…

Κι εμείς τι πάθαμε που μεγαλώσαμε έτσι; – Γίναμε έτσι…

Πέμπτη, 03 Σεπτεμβρίου 2015

Είναι εύκολο να γίνεις γονιός, αλλά είναι δύσκολο να είσαι γονιός. Σʼ αυτή τη φράση ο Βίλχελμ Μπους εσωκλείει σύντομα και περιεκτικά τη δυσκολία ̵…

Ιταλία: Πάνω από 4,5 εκατ. άνθρωποι σε συνθήκες απόλυτης φτώχειας

Πέμπτη, 14 Ιουλίου 2016

Περισσότεροι από 4,5 εκατομμύρια άνθρωποι και 1,5 εκατομμύριο οικογένειες ζούσαν το 2015 στην Ιταλία σε συνθήκες απόλυτης φτώχειας, αριθμοί που είναι …